Baza wiedzy: Krill

Opiekunowie zwierząt przywiązują dużą wagę do zawartości w diecie swoich podopiecznych odpowiednich ilości składników odżywczych wykazujących właściwości prozdrowotne, między innymi długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 – dokozaheksaenowego (DHA) i eikozapentaenowego (EPA). Głównym źródłem tych substancji w żywieniu zwierząt są mączki i oleje rybne, zwłaszcza wytworzone z ryb żyjących w zimnych wodach morskich i oceanicznych. W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywają suplementy pokarmowe wytworzone z mikroalg i małż nowozelandzkich, które też są bogatym źródłem tych związków. Czwartym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 jest kryl.


Kryl stanowi równie dobre źródło długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny n-3 jak oleje rybne. Kwasy te występują w krylu głównie w postaci fosfolipidów. Tłuszcz tych zwierząt różni się zatem od tłuszczu zawartego w rybach, które zawierają kwasy tłuszczowe z rodziny n-3 przede wszystkim w formie triacylogliceroli. Według najnowszych badań forma w jakiej DHA występuje w stosowanym oleju nie ma istotnego wpływu na stopień gromadzenia się tej substancji w tkankach zwierzęcych. Suplementacja DHA powoduje znaczny wzrost zawartości tego kwasu w różnych narządach wewnętrznych niezależnie od tego czy stosuje się olej zawierający fosfolipidy czy triacyloglicerole. Dodatkowo obserwuje się wzrost zawartości EPA. Obie formy DHA powodują obniżenie zawartości kwasów tłuszczowych z rodziny n-6 w narządach wewnętrznych. Nasilenie tych zmian zależy od dawki DHA. Im większa dawka DHA, tym większe zmiany stężeń wielonienasyconych kwasów tłuszczowych następują w organizmie (Adkins i wsp., 2019). W badaniach wykonanych na ludziach stwierdzono, że olej z kryla może spowodować podobny wzrost stężenia EPA w osoczu krwi, jak olej rybny użyty w ilości dostarczającej znacznie więcej tego składnika. Wyniki tych badań sugerują, że EPA pochodzący z oleju z kryla może być w większym stopniu „wbudowywany” w lipidy osocza krwi (Sung i wsp., 2018). W badaniach przeprowadzonych na zwierzętach laboratoryjnych zauważono, że 2-tygodniowa suplementacja oleju z kryla powoduje trochę większy wzrost zawartości EPA i DHA w mózgu, w porównaniu z olejem rybnym (Ahn i wsp., 2018).

krylKryl jest bogatym źródłem nie tylko długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny n-3, ale także astaksantyny, która należy do karotenoidów i wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne. Dowiedziono, że suplementacja astaksantyny pobudza układ odpornościowy psów i kotów (Chew i wsp., 2011; Park i wsp., 2011). W badaniach przeprowadzonych na psach stwierdzono, że związek ten poprawia funkcjonowanie leukocytów, co może wynikać z ograniczenia uszkodzeń oksydacyjnych białek i DNA (Park i wsp., 2013). Astaksantyna potęguje działanie kwasów tłuszczowych omega-3 występujących w krylu. Wykazano, że olej z kryla i olej słonecznikowy z dodatkiem astaksantyny powodują większe zmiany w ekspresji genów w komórkach krwi, w porównaniu z rybami, które też są bogatym źródłem EPA i DHA, lecz zawierają mniej astaksantyny (Rundblad i wsp., 2018).

Badania nad prozdrowotnymi właściwościami kryla przeprowadzono głównie z użyciem oleju pozyskiwanego z tych zwierząt. Mniej badań wykonano z użyciem mączki z kryla, która charakteryzuje się wysoką zawartością nie tylko tłuszczu, ale również białka. W badaniach przeprowadzonych na psach zaprzęgowych wykazano, że stosowanie mączki z kryla powoduje znaczny wzrost zawartości kwasów tłuszczowych omega-3 we krwi. U takich psów po długim biegu występują mniejsze uszkodzenia mięśni i łagodniejszy stan zapalny (Burri i wsp., 2018). Czasami modelem zwierzęcym w badaniach nad użytecznością różnych pokarmów w żywieniu psów i kotów są inne gatunki zwierząt, na przykład norki. W badaniach wykonanych na norkach stwierdzono, że mączka z kryla ma podobną wartość pokarmową do wartości pokarmowej wysokiej jakości mączki rybnej. Strawność białka wynosi 85%, a tłuszczu 98%. Nie odnotowano efektów ubocznych i niekorzystnego wpływu mączki z kryla na rozród, gdy dodatek ten stanowił w diecie samic do kilkunastu procent, w przeliczeniu na suchą masę (Krogdahl i wsp., 2015a). W przypadku młodych norek w okresie wzrostu nie zaobserwowano efektów ubocznych po zastosowaniu karmy zawierającej kilka procent mączki z kryla, w przeliczeniu na suchą masę (Krogdahl i wsp., 2015b). W praktyce mączkę z kryla stosuje się w znacznie mniejszych ilościach.

Właściwości immunomodulujące wykazuje nie tylko astaksantyna, ale także kwasy tłuszczowe omega-3. Na te właściwości składników zawartych w krylu zwrócono uwagę w badaniach, w których udowodniono, że nawet mały dodatek mączki z kryla może zmniejszyć śmiertelność ryb mięsożernych karmionych paszą bogatą w białko roślinne. Długotrwałe stosowanie dawki pokarmowej opartej na białku roślinnym powoduje zwiększenie śmiertelności. Niewielki dodatek mączki z kryla może sprawić, że przeżywalność tych zwierząt jest zbliżona do przeżywalności osobników pobierających paszę opartą na mączce rybnej (Estruch i wsp., 2018).

Tłuszcz zawarty w krylu ma korzystny wpływ na gospodarkę lipidową i węglowodanową. Potwierdzają to badania przeprowadzone na zwierzętach laboratoryjnych żywionych wysokotłuszczową karmą. Zwierzęta otrzymujące dodatek oleju z kryla wolniej przybierają na wadze. Olej z kryla hamuje gromadzenie się tłuszczu w tkance tłuszczowej i wątrobie. Efektem suplementacji jest niższe stężenie „złego” cholesterolu we krwi. Ponadto olej z kryla ogranicza uszkodzenia oksydacyjne w wątrobie (Sun i wsp., 2017).

Olej z kryla działa chondroprotekcyjnie. Badania in vitro wykazały, że zapobiega uszkodzeniom chrząstek stawowych. Takie działanie oleju z kryla wynika z wysokiej zawartości DHA i EPA (Buddhachat i wsp., 2017). W innych badaniach wykonanych w warunkach in vitro dowiedziono, że olej z kryla chroni komórki układu nerwowego przed uszkodzeniami. Zapobiega apoptozie i łagodzi stres oksydacyjny. Te czynniki odgrywają kluczową rolę w rozwoju chorób neurodegeneracyjnych. Olej z kryla powoduje zwiększenie aktywności enzymów antyoksydacyjnych. W wyniku suplementacji dochodzi do zahamowania powstawania reaktywnych form tlenu. Efektem jest niższe stężenie substancji stanowiących wskaźnik peroksydacji lipidów (Xiong i wsp., 2018).

Podsumowując, Kryl jest bogatym źródłem białka i substancji biologicznie czynnych, zwłaszcza długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny n-3 oraz astaksantyny. Kwasy tłuszczowe z rodziny n-3 działają przeciwzapalnie i immunomodulująco. Ponadto wywierają korzystny wpływ na gospodarkę lipidową i węglowodanową. Z kolei astaksantyna wykazuje właściwości antyoksydacyjne i immunomodulujące.

  • Adkins Y., Laugero K.D., Mackey B., Kelley D.S.: Accretion of Dietary Docosahexaenoic Acid in Mouse Tissues Did Not Differ between Its Purified Phospholipid and Triacylglycerol Forms. Lipids 2019. doi: 10.1002/lipd.12115.
  • Ahn S.H., Lim S.J., Ryu Y.M., Park H.R., Suh H.J., Han S.H.: Absorption rate of krill oil and fish oil in blood and brain of rats. Lipids Health Dis. 17, 162, 2018.
  • Buddhachat K., Siengdee P., Chomdej S., Soontornvipart K., Nganvongpanit K.: Effects of different omega-3 sources, fish oil, krill oil, and green-lipped mussel against cytokine-mediated canine cartilage degradation. In Vitro Cell Dev. Biol. Anim. 53, 448-457, 2017.
  • Burri L., Wyse C., Gray S.R., Harris W.S., Lazzerini K.: Effects of dietary supplementation with krill meal on serum pro-inflammatory markers after the Iditarod sled dog race. Res. Vet. Sci. 121, 18-22, 2018.
  • Chew B.P., Mathison B.D., Hayek M.G., Massimino S., Reinhart G.A., Park J.S.: Dietary astaxanthin enhances immune response in dogs. Vet. Immunol. Immunopathol. 140, 199-206, 2011.
  • Estruch G., Collado M.C., Monge-Ortiz R., Tomás-Vidal A., Jover-Cerdá M., Peñaranda D.S., Pérez Martínez G., Martínez-Llorens S.: Long-term feeding with high plant protein based diets in gilthead seabream (Sparus aurata, L.) leads to changes in the inflammatory and immune related gene expression at intestinal level. BMC Vet. Res. 14, 302, 2018.
  • Krogdahl A., Ahlstrom Ø., Burri L., Nordrum S., Dolan L.C., Bakke A.M., Penn M.H.: Antarctic krill meal as an alternative protein source in pet foods evaluated in adult mink (Neovison vison). I. Digestibility of main nutrients and effect on reproduction. Open Access Animal Physiology 7, 29-42, 2015a.
  • Krogdahl A., Ahlstrom Ø., Burri L., Nordrum S., Dolan L.C., Bakke A.M., Penn M.H.: Antarctic krill meal as an alternative protein source in pet foods evaluated in mink (Neovison vison). II. Growth. Open Access Animal Physiology 7, 43-56, 2015b.
  • Park J.S., Mathison B.D., Hayek M.G., Massimino S., Reinhart G.A., Chew B.P.: Astaxanthin stimulates cell-mediated and humoral immune responses in cats. Vet. Immunol. Immunopathol. 144, 455-61, 2011.
  • Park J.S., Mathison B.D., Hayek M.G., Zhang J., Reinhart G.A., Chew B.P.: Astaxanthin modulates age-associated mitochondrial dysfunction in healthy dogs. J. Anim. Sci. 91, 268-75, 2013.
  • Rundblad A., Holven K.B., Bruheim I., Myhrstad M.C., Ulven S.M.: Effects of fish and krill oil on gene expression in peripheral blood mononuclear cells and circulating markers of inflammation: a randomised controlled trial. J. Nutr. Sci. 7, e10, 2018.
  • Sun D., Zhang L., Chen H., Feng R., Cao P., Liu Y.: Effects of Antarctic krill oil on lipid and glucose metabolism in C57BL/6J mice fed with high fat diet. Lipids Health Dis. 16, 218, 2017.
  • Sung H.H., Sinclair A.J., Lewandowski P.A., Su X.Q.: Postprandial long-chain n-3 polyunsaturated fatty acid response to krill oil and fish oil consumption in healthy women: a randomised controlled, single-dose, crossover study. Asia Pac. J. Clin. Nutr. 27, 148-157, 2018.
  • Xiong Q., Ru Q., Tian X., Zhou M., Chen L., Li Y., Li C.: Krill oil protects PC12 cells against methamphetamine-induced neurotoxicity by inhibiting apoptotic response and oxidative stress. Nutr. Res. 58, 84-94, 2018.