Baza wiedzy: Beta-glukan

wpis bglukan

Opiekunowie psów, kotów i koni coraz częściej sięgają po różne dodatki pokarmowe. Wynika to z chęci wzbogacenia diety czworonożnych podopiecznych w składniki odżywcze wykazujące działanie prozdrowotne. Trzeba jednak zwracać uwagę, żeby były to składniki o działaniu udowodnionym w badaniach naukowych. Takimi substancjami są beta-glukany.


Beta-glukany należą do polisacharydów, które w dużych ilościach występują w grzybach, drożdżach i ziarnach zbóż. Beta-glukany zaliczają się do błonnika pokarmowego. Większość beta- glukanów nie ulega strawieniu i wchłonięciu w jelicie cienkim, lecz po przedostaniu się do jelita grubego jest metabolizowana przez mikroflorę jelitową. Część beta-glukanów jest wchłaniana do krwi. Związki te są wychwytywane przez makrofagi i transportowane do narządów odgrywających rolę w funkcjonowaniu układu immunologicznego. Beta-glukany występujące w niektórych zbożach mają korzystny wpływ na metabolizm lipidów i węglowodanów. Związki te mogą obniżać stężenie cholesterolu i regulować poziom glukozy we krwi (Gibiński, 2008). Beta-glukany na skalę przemysłową izoluje się przede wszystkim z komórek drożdży. Są to popularne substancje immunostymulujące. Znajdują zastosowanie jako uzupełnienie leczenia niektórych chorób zakaźnych i nowotworowych (Bashir i Choi, 2017).

bglukanDuże zainteresowanie beta-glukanami w żywieniu zwierząt wynika z ich właściwości immunomodulujących. Zagraniczni naukowcy zbadali efekty podawania szczeniętom komercyjnego preparatu zawierającego beta-glukan. Stwierdzono, że preparat ten zwiększa skuteczność szczepienia przeciwko chorobom zakaźnym (Haladová i wsp., 2011). Polscy naukowcy wykazali, że suplementacja beta-glukanu może być użyteczna w leczeniu choroby zapalnej jelit u psów (Rychlik i wsp., 2013). Prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego jest niezbędne dla zachowania dobrego stanu zdrowia. Konie często są poddawane działaniu różnych czynników stresowych, które mogą pogorszyć odporność. Szereg czynników może przyczynić się do rozwoju choroby, między innymi narażenie na zarazki bytujące w otoczeniu, intensywny trening, udział w zawodach i transport. Dlatego tak ważna jest odpowiednia podaż składników immunomodulujących, zwłaszcza beta-glukanu.

Polscy naukowcy wykazali, że podawanie glukanu klaczom w okresie późnej ciąży może spowodować wzrost zawartości immunoglobulin IgG w siarze. Związek ten podawano klaczom drogą pozajelitową, począwszy od 4.-6. tygodnia przed porodem. Dowiedziono, że suplementacja pobudza układ immunologiczny nie tylko klaczy, ale również ich potomstwa (Krakowski i wsp., 1999). Immunostymulujące działanie beta-glukanu wyizolowanego z komórek drożdży zostało potwierdzone w badaniach wykonanych na koniach, które otrzymywały ten związek w paszy przez około dwa tygodnie w dawce wynoszącej 1-4 mg/kg masy ciała (Jacobs i wsp., 2017).

Podsumowując można stwierdzić, że preparaty zawierające beta-glukany używa się w żywieniu zwierząt głównie ze względu na ich właściwości immunomodulujące. Suplementacja może poprawić funkcjonowanie układu immunologicznego i zwiększyć odporność organizmu. Stosowanie takich preparatów jest wskazane zwłaszcza w sytuacjach stresowych.


  • Bashir K.M.I., Choi J.S.: Clinical and Physiological Perspectives of β-Glucans: The Past, Present, and Future. Int. J. Mol. Sci. 18, E1906, 2017.
  • Ferreira L.G., Endrighi M., Lisenko K.G., de Oliveira M.R.D., Damasceno M.R., Claudino J.A.,
  • Gutierres P.G., Peconick A.P., Saad F.M.O.B., Zangeronimo M.G.: Oat beta-glucan as a dietary supplement for dogs. PLoS One 13, e0201133, 2018.
  • Gibiński M.: β-glukany owsa jako składniki żywności funkcjonalnej. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2, 15-29, 2008.
  • Haladová E., Mojžišová J., Smrčo P., Ondrejková A., Vojtek B., Prokeš M., Petrovová E.: Immunomodulatory effect of glucan on specific and nonspecific immunity after vaccination in puppies. Acta Vet. Hung. 59, 77-86, 2011.
  • Jacobs R.D., Gordon M.E., Felippe M.J., Raub R.H.: Beta 1-3,1-6 glucan supplementation modulates the immune response of horses undergoing a glucocorticoid challenge. Journal of Animal Science 95 (Suplement 4), 165, 2017.
  • Krakowski L., Krzyżanowski J., Wrona Z., Siwicki A.K.: The effect of nonspecific immunostimulation of pregnant mares with 1,3/1,6 glucan and levamisole on the immunoglobulins levels in colostrum, selected indices of nonspecific cellular and humoral immunity in foals in neonatal and postnatal period. Vet. Immunol. Immunopathol. 68, 1-11, 1999.
  • Rychlik A., Nieradka R., Kander M., Nowicki M., Wdowiak M., Kołodziejska-Sawerska A.: The effectiveness of natural and synthetic immunomodulators in the treatment of inflammatory bowel disease in dogs. Acta Vet. Hung. 61, 297-308, 2013.